تبلیغات
پایگاه تحقیقاتی دکتر حافظی: نگارش پروپوزال، پایان نامه و مقالات علوم پزشکی - سرگیجه

سرگیجه

سرگیجه واقعی(Vertigo)، به حالتی گفته می شود که فرد احساس می کند خودش و یا محیط اطرافش در حال چرخش است. برای اینکه احساس چنین فردی را بفهمیم کافیست که 10 بار، به طور سریع به دور خود بچرخیم و سپس بدون حرکت بایستیم، خواهیم دید که چگونه محیط اطراف در مقابل چشم هایمان به حرکت در می آید، به این حالت، سرگیجه واقعی گفته می شود. بعضی از افراد، لفظ سرگیجه را به طور غلط برای سیاهی رفتن چشم ها و احساس سبکی سر به کار می برند در صورتی که به این حالت منگی(Dizziness) گفته می شود. سرگیجه واقعی معمولاً همراه با حالت تهوع و گاهی همراه با استفراغ است.


یکی از علت های سرگیجه واقعی، بیماری های گوش داخلی است. گوش داخلی شامل بخش های شنوایی و تعادلی می باشد. بخش شنوایی آن را حلزون شنوایی و بخش تعادلی آن را دهلیز(Vestibule) تشکیل می دهد. اگر بخش تعادلی گوش دچار بیماری شود، سرگیجه و عدم تعادل ایجاد می گردد واگر بخش شنوایی گوش مبتلا شود علائم شنوایی به وجود می آید. لذا گاهی در بیماری های گوش داخلی، کاهش شنوایی و وزوز گوش به همراه سرگیجه مشاهده می گردد.

سرگیجه خوشخیم وضعیتی(BPPV):

یکی از شایع ترین علل سرگیجه است که در آن فرد مبتلا، به طور ناگهانی و بدون هیچ علامت زمینه ای دچار این سرگیجه می شود. از ویژگیهای این سرگیجه، تشدید علائم با چرخاندن سر است. علت این سرگیجه، ایجاد شن ریزه هایی در مجاری نیم دایره گوش داخلی است و با چرخش سر، این شن ریزه ها حرکت کرده و باعث تحریک گیرنده های تعادلی می شود و خود را به صورت سرگیجه نشان می دهد. جالب است بدانیم که در این بیماری، شنوایی فرد کاملاً طبیعی است. با افزایش سن، شیوع این سرگیجه افزایش می یابد. از سوی دیگر بر اساس تجربه اینجانب، افرادی که فعالیت و تحرک کمی دارند نسبت به افراد هم سن خود، بیشتر به این وضعیت دچار می شوند. این سرگیجه در کودکان تقریباً دیده نمی شود. بعضی از افراد مبتلا، هنگام بیدارشدن از خواب به ناگهان این علامت را تجربه کرده و این موضوع باعث بهم خوردن برنامه روزانه آن ها شده واغلب منجر به بستری شدن در مراکز درمانی می شود. اگر این حالت در حین رانندگی با سرعت بالا ایجاد شود می تواند حادثه مرگبار به دنبال داشته باشد. خطر دیگر این سرگیجه هنگامی است که بر اثر به هم خوردن تعادل باعث افتادن بیمار شود. خوشبختانه همان طور که از اسم این نوع سرگیجه پیداست، خوشخیم بوده و قابل درمان است ولی باید بدانیم که احتمال عود این بیماری وجود دارد. خوشبختانه این نوع سرگیجه بدون مصرف دارو قابل درمان است. کافیست پزشک با معاینه دقیق، ناحیه درگیر شده را تشخیص دهد و با انجام مانورهایی، شن ریزه ها را از ناحیه مبتلا تخلیه کند.

بیماری منیر(Meniere's disease):

در این بیماری فرد دچار سرگیجه های مکرر با مدت طولانی تر می شود. این سرگیجه از چند ساعت تا چند روز ممکن است ادامه داشته باشد. در این نوع سرگیجه بر خلاف مورد بالا، شنوایی کاهش می یابد و به همراه آن بیمار از سرو صدای گوش (وزوز گوش) شکایت دارد. معمولاً فرد مبتلا قبل از تشخیص، ماه ها از این بیماری رنج می برد. این حالت به دلیل بالا رفتن فشار مایع گوش داخلی ایجاد می گردد و بیماران اغلب دچار استرس های متعددی در زندگی می باشند. پرهیز از استرس های محیطی و بهتر شدن حالت های روحی- روانی به برطرف شدن خود به خود این بیماری کمک فراوانی می کند. دوره این بیماری بسیار طولانی تر از سرگیجه خوشخیم وضعیتی است و درمان آن هم کمی پیچیده تر است. خوشبختانه بسیاری ازعلائم این بیماران با روش های نوین، قابل کنترل می باشند. در درمان این بیماری ممکن است جراحی گوش داخلی لازم باشد.

التهاب عصب تعادلی:

گاهی تورم و التهاب عصب تعادلی گوش باعث ایجاد سرگیجه می شود. در این حالت شدت علائم ممکن است به حدی باشد که فرد تعادل نداشته و قادر به راه رفتن نباشد. خوشبختانه به وسیله دارو تا حد زیادی می توان شدت علائم را کاهش داد. شنوایی این بیماران نیز طبیعی می باشد.

عفونت گوش داخلی:

این حالت می تواند در اثر ویروس و یا باکتری باشد. متأسفانه این حالت باعث از بین رفتن شنوایی می شود و ممکن است توأم با مننژیت و عفونت مغزی باشد.

تومورهای عصب تعادلی:

معمولاً تومورهای آن خوشخیم بوده و به دلیل رشد آهسته ای که دارند علائم سرگیجه، کمتر ایجاد می شود. اغلب این بیماران با شکایت وزوز گوش و یا کاهش شنوایی مراجعه می کنند.

بیماری (حرکت) مسافرت:

این بیماری نیز بسیار شایع است و در مسافرت های دریایی به عنوان دریازدگی از آن یاد می شود، ولی در مسافرت های هوایی و یا مسافرت با ماشین نیز دیده می شود. اغلب ما تجربه ای از این حالت را داشته ایم. این نوع سرگیجه تنها سرگیجه ای است که می توانیم با دارو و تدارکات خاص، تا حدودی از آن پیشگیری کنیم. البته این بیماری تنها مربوط به گوش داخلی نیست و بخش های دیگری از سیستم عصبی نیز در آن دخیل می باشند.

بیماری های دیگری از گوش داخلی نیز می تواند سرگیجه ایجاد کند که توضیح آن پیچیده تر بوده و افراد کمی به آن ها مبتلا می شوند، لذا از توضیح آن ها اجتناب می شود.

سرگیجه به عنوان یک علامت می تواند در بیماریهای دیگری که مستقیماً به گوش داخلی مربوط نمی شود وجود داشته باشد. از بیماری های دیگری که می تواند باعث ایجاد سرگیجه شود می توان از میگرن، بالا بودن چربی خون، بیماری های عروق مغزی، سکته مغزی و غیره را نام برد. در این نوع بیماری ها اغلب به جز سرگیجه علائم دیگری هم در بیماران می توان یافت که به تشخیص کمک می کنند.

اگر دچار سرگیجه شدیم چه کنیم؟

- ابتدا خونسردی خود را حفظ کنید.

- اگر در حال راه رفتن هستید سعی کنید به جایی تکیه دهید و یا در جای مناسبی بنشینید تا از خطر افتادن در امان باشید.

- به هیچ وجه چشمان خود را نبندید و سعی کنید به یک نقطه ثابت نگاه کنید زیرا در سر گیجه هایی که مربوط به گوش داخلی هستند با نگاه کردن به یک نقطه ثابت، تاحدودی علائم سرگیجه کاهش یافته و تعادل تا حدی برقرار می شود.

- اگر همراه با سرگیجه، علائمی مانند سردرد، بی حسی در اندام ها، کاهش بینایی و... وجود دارد، معاینه توسط یک متخصص مغز و اعصاب الزامی است، لذا در این صورت به بیمارستان مراجعه نمایید.

- اگر علائم شما محدود به سرگیجه، کاهش شنوایی و وزوز گوش می باشد، بهتر است برای معاینه به متخصص گوش و حلق و بینی مراجعه نمایید.

- برای پیشگیری از "بیماری مسافرت" باید قبل از سفر از داروهای آرامبخش استفاده کنیم، حین سفر مطالعه نکنیم و از چرخش سر به اطراف پرهیز کنیم. ترجیحاً بخوابیم و یا به بیرون از وسیله نقلیه نگاه کنیم.

- داروهایی که برای کنترل سرگیجه وجود دارد باید به طور صحیح تجویز و استفاده شود، زیرا این داروها با اینکه علائم سرگیجه را کاهش می دهند، می توانند دوره درمان بعضی از سرگیجه ها را طولانی کنند.





موضوع: دانستنی های پزشکی،
برچسب ها: سرگیجه، دکتر علی اکبر حافظی،
[ چهارشنبه 31 تیر 1394 ] [ 07:36 ب.ظ ] [ دکتر علی اکبر حافظی ]